stadsgids

Het DDR-verleden is nooit ver weg in Leipzig, de natuur is gelukkig ook vlakbij

Nu we er weer voorzichtig opuit kunnen, willen we graag weten: waar moet je wezen, wat moet je zien en waarom? Deze week loodst Ario Farin ons buiten de drukke plekken om in Leipzig, de stad waar hij nu achttien jaar woont.

null Beeld Joost Stokhof
Beeld Joost Stokhof

‘De geschiedenis ligt hier vlak onder de oppervlakte’, zegt Ario Farin over Leipzig, de stad waar hij sinds 2003 woont met vrouw en dochter. Ario (43) werd geboren in Iran, groeide op in Hazerswoude-Rijndijk, bij Leiden, en verhuisde later naar Duitslands grote stad in het oosten. Hij heeft van alles gedaan en is nu docent Engels, vooral voor volwassenen die een intensieve beginnerscursus nodig hebben, zoals oudere Ossi’s die vroeger alleen Russisch op school kregen. Leipzig is de afgelopen decennia hard bezig geweest om de sporen van het DDR-regime uit te wissen, vertelt Farin. Alles is gesloopt en weer opgebouwd. ‘Nu zie je weer goed wat voor stad het vroeger geweest moet zijn, een welvarende, großbürgerliche handels- en industriestad met een rijke middenklasse. Slopen, bouwen, slopen, bouwen, sinds ik hier woon is Leipzig constant aan het veranderen geweest. Misschien dat ik me er daarom zo thuis voel, het leven is verandering.’

Kerkendriehoek

Ario Farin: ‘Als ik aan Leipzig denk, denk ik als eerste aan de drie grote kerken in het centrum. Ze zijn allemaal van betekenis geweest in de geschiedenis van de stad. In de Nicolaikirche begonnen de demonstraties tegen het DDR-regime, die uiteindelijk tot de val van de Muur leidden. In de Thomaskirche heeft Johann Sebastian Bach lang gewerkt en is Bachs muziek nog vaak te horen. Op de plaats van het Paulinium stond een eeuwenoude kerk, die in 1968, onder leiding van DDR-leider Walter Ulbricht, is opgeblazen. Na de Wende werd als eerbetoon aan de oude kerk het Paulinium gebouwd, van de Nederlandse architect Erick van Egeraat. Mooi, hoe de kerk met dat verticale glas tegen de hemel afsteekt.’

Nicolaikirche, Nikolaikirchhof 3

Thomaskirche, Thomaskirchhof 18

Paulinium, Augustusplatz 10

Gans eten in de oude school

‘Vlak naast de Nicolaikirche staat de Alte Nicolaischule. Daar neem ik mijn studenten vaak mee naartoe voor een echt Leipzigs gevoel en ook omdat in dit gebouw honderden jaren een school heeft gezeten. De schoolbankjes staan er nog. Het is een sfeervol en zeer Duits restaurant, met bier in pullen en Gänsebrust en Sächsischer Sauerbraten op de kaart.’

Reinhardts im Gasthaus Alte Nikolaischule, Nicolaikirchhof 2

Valse baarden

‘In het Stasimuseum is goed te zien hoe de Stasi, de gevreesde geheime dienst van de DRR, mensen bespioneerde en tegen elkaar opzette. Camera’s, gereedschap om stiekem brieven te openen, valse baarden, dat soort dingen zijn er tentoongesteld. Een belangrijke plek. Het valt me op dat kunstenaars en schrijvers nog altijd worden beïnvloed door de DDR-tijd. Ik heb les gegeven aan een psychotherapeut, die gespecialiseerd was in hulp aan mensen met een Stasi-trauma.’

Gedenkstätte Museum in der ‘Runden Ecke’, Dittrichring 24

Akoestiek en bewogen kunst

‘Het Gewandhaus is het concertgebouw van Leipzig. Zo’n mooie hal, en niet alleen voor klassieke muziek. Ik heb de Ierse zanger Glen Hansard eens horen zeggen dat hij nooit ergens een betere akoestiek had gehoord dan in het Gewandhaus. Ik hou ook van het gebouw omdat in de gangen schilderijen hangen uit de jaren zeventig en tachtig, van de kunstenaars van de Neue Leipziger Schule. Een bewogen periode waarin sommige kunstenaars naar het Westen zijn gevlucht.’

Gewandhaus, Augustusplatz 8

Aardappel

‘De Auerbachs Keller is beroemd in Leipzig en daarbuiten. Goethe kwam hier al een hapje eten en de keller wordt zelfs in zijn Faust genoemd. Het restaurant bevindt zich in een van de overdekte passages van Leipzig en ze serveren ook weer ouderwetse Saksische Hausmannskost, zoals Klöße, grote aardappeldumplings, en Leipziger Quarkkäulchen, aardappelkwarkpannekoekjes. De aardappel heeft een hoofdrol in Leipzig. Ik ben zelf verwend door de heerlijke Klöße van mijn schoonmoeder. Daar kan geen restaurant tegen op.’

Auerbachs Keller, Grimmaische Straße, Mädler-Passage 2-4

Schrijfcafé

‘Nu gaan we richting mijn buurt, de wijken Reudnitz-Thonberg en Stötteritz, in het oude oosten van de stad. Leipzig is een stad van fijne cafés. In Bubu zit ik graag te schrijven. Het is een rustige plek met een vintage-interieur en schemerlampen. Ze hebben er ontbijt, de allerbeste koffie en taart en een tuin om in te zitten.’

Café Bubu, Täubchenweg 88

Wapens verboden

‘Het gebied rond de Eisenbahnstraße, niet ver bij ons vandaan, was vroeger nogal ruig blijkbaar, want aan het begin van de wijk hangt een verbodsbord voor wapens. Ik heb zelf nooit gemerkt dat het er gevaarlijk zou zijn en vind de mensen er juist supervriendelijk. Voor mij is dit een buurtje om rond te lopen, ergens koffie te drinken, wat te eten en buiten te zitten, zo lang het nog kan. Het is een heerlijk internationale buurt, een beetje Turks, een beetje Arabisch en wat flair uit het Midden-Oosten.’

Eisenbahnstraße, Leipzig

Spinnen en fietsen

‘Voor de alternatieve bohemian-buurt van de stad moet je naar het westen, naar de Karl Heinestraße in Plagwitz. Dat is een oud industriegebied dat de afgelopen jaren helemaal opnieuw is ingericht. Er zijn ateliers gekomen en restaurants en allerlei culturele bedrijven. Hier zit ook de Spinnerei, een oude wolspinnerij die nu een kunstbroedplaats is. Wat wij graag doen, is langs het Karl Heine-kanaal fietsen, langs de industriële gebouwen van de stad. Een bootje huren kan er ook.’

Leipziger Baumwollspinnerei, Spinnereistraße 7

Eindeloos langs de rivier

‘Het Leipziger Auenwald was vroeger het overloopgebied van de rivieren in Leipzig, de Weiße Elster, de Pleiße en de Parthe, en stond geregeld onder water. Nu is het een uitgestrekt bos en natuurreservaat en voor mij vaak een startpunt voor een tocht op de fiets langs de Weiße Elster. Er loopt een fietspad naast de rivier. Om even alles achter je te laten en groen en rustig en eindeloos langs het water te fietsen.’

Elster Radweg

Meer over