Een laatste rit in de Land Rover Defender

De Land Rover Defender staat op het punt te verdwijnen; eind dit jaar wordt de auto na 67 jaar voor het laatst gemaakt. Tijd voor een laatste rit. In Schotland.

null Beeld Julius Schrank
Beeld Julius Schrank

Laten we afscheid nemen van de Land Rover Defender. De sympathieke terreinwagen om malariapillen mee rond te brengen in Tanzania, rivieren te doorwaden in Costa Rica of, nou ja, de kinderen af te zetten bij hockey, moet verdwijnen. Het karakteristieke voertuig uit 1948, met zijn rechte neus, schuifvensters en een pruttelende dieselmotor, is nog altijd geliefd. Maar de Defender zakt voor Europese testen. Te onveilig voor voetgangers, oordelen de keurmeesters, en te vies ook, door een hoge CO2-uitstoot. Eind dit jaar schroeven monteurs in het Engelse Solihull de laatste Landy in elkaar.

Laten we dus waardig afscheid nemen van een oude vriend. Gooi slaapzakken achterin, vul de koelbox met worst en bier en rij... ja, waar naartoe eigenlijk? Als de Land Rover ergens voor staat, dan is het voor vrijheid. Om te gaan waar je wilt, ook als wegen en bruggen ontbreken, om buiten te slapen als een cowboy naast zijn paard. Maar waar kan dat nog? Europa staat vol hekken, in Azië krijg je geen rust en zelfs de Afrikaanse savanne telt verplichte campings. De Russische taiga is een optie, Lapland misschien, en natuurlijk Schotland. Waar je nog mag wildkamperen, een kampvuur maken en in lage gearing over het strand rijden.

Rivier in de Grampian Mountains. Beeld Julius Schrank
Rivier in de Grampian Mountains.Beeld Julius Schrank

Schotland

Praktisch

Huur een volledig uitgeruste Land Rover Defender 110 vanaf euro 1.400 per week bij Scotland Overland in Edinburgh.

Een dagje vissen langs de Tay-rivier op het Landgoed Meikleour kost circa euro 70. Met boot én ghillie ('knecht' die assisteert bij het vissen) kost het euro 200 voor één of twee personen. Op het landgoed zijn vakantiehuisjes te huur vanaf euro 120 per nacht, inclusief ontbijt meikleourarms.co.uk

Reserveer veerboten naar de Hebriden tijdig via calmac.co.uk.

Algemene informatie: visitscotland.com

'Sons of Scotland', brult Mel Gibson in de film Braveheart. 'Ze kunnen ons leven afpakken, maar niet onze vrijheid!' Waarop het haveloze leger zich joelend op een Engelse overmacht stort. Een prima plek, kortom, om afscheid te nemen van de oer-Land Rover. Mooi meegenomen ook, dat een bedrijfje in Edinburgh nieuwe 110's, de langste versie, verhuurt met daktent, fornuis, koelbox, jerrycans en kisten vol keukengerei. Nieuw-Zeelander Duncan Stewart dacht tijdens een safari in Botswana met zijn Schotse vrouw: waarom beginnen we niet zoiets in de Highlands? Twee jaar later telt Scotland Overland een vloot van zes Land Rovers.

'Heb je al eerder in een Land Rover gereden?', vraagt Duncan op de parkeerplaats van de luchthaven. Tuurlijk. Er was de olijfkleurige Land Rover tijdens militaire dienst waarvan je de verwarmingsbuis kon lostrekken om in je laarzen te steken. De derdehands 109 van mijn broer die we de Land Roker noemde. En later een high capacity pick-up die zo groot was dat je drie keer moest steken om een bocht in de stad te maken. Al die voertuigen hadden gemeen dat ze om de haverklap kapot waren, maar ze hadden wel karakter. Het soort auto's dat je liefkozend een bijnaam geeft.

Op internet circuleren veelzeggende grappen onder eigenaren. '90 procent van alle Land Rovers ooit gemaakt, is still on the road - ergens. De overige 10 procent is daadwerkelijk aangekomen'. En: 'Wat te doen als je een leeuw tegenkomt met je Land Rover? Stoppen met duwen en zo snel mogelijk in je auto gaan zitten.' Pijnlijk, maar de toon blijft liefkozend. Met een glimlach vergeven we de gestrande Landy. En dat is best raar. 'Het is een cultauto', zegt een woordvoerder van Land Rover. 'Eerlijk, eenvoudig en avontuurlijk.' De verhuurder zegt: 'We kozen voor een auto met charisma.'

(Tekst gaat verder onder foto).

Vissen met visgids Callum McRoberts op de rivier Tay. Beeld Julius Schrank
Vissen met visgids Callum McRoberts op de rivier Tay.Beeld Julius Schrank
Advies van de verhuurder over mooie routes. Beeld Julius Schrank
Advies van de verhuurder over mooie routes.Beeld Julius Schrank

Onze Schotse huurauto heet Pinky. De rechterschouder zit - zoals het hoort - klem tegen een deurstijl, de rug kan niet rechter, de raamzwengel steekt in een knieholte en de voetpedalen duwen terug. Klik, klak, KLAK, zegt de ruitenwisser, wind fluit tussen deurrubbers en de dieselmotor jankt in elke versnelling. Trek de handrem aan en je meent een anker neer te laten. In bochten helt de Land Rover over als een bootje op zee. Pinky heeft véél karakter.

Truckchauffeurs en schapenboeren knikken vol begrip als je vertelt dat je hier bent om afscheid te nemen van de Land Rover. 'Je bent naar de juiste plek gekomen', zeggen de mannen, die een dromerige blik op Pinky werpen. Steevast beginnen ze over de oude type II van hun vader of de bigfoot waar hun tienerzoon aan sleutelt, het opgefokte model waarin James Bond rijdt in de nieuwe film Spectre. Tenslotte volgen tips: linksaf na de buurtwinkel van Uig, door de steengroeve en dan dóór richting Loch Raonasgail. 'Daar houden de wegen op.'

We parkeren eerst op de oever van de Tay. Die snelstromende rivier is populair onder zalmvissers. Een elegante dame in lieslaarzen werpt haar kunstvlieg op een kolkende plek in de rivier. De Lady of Meikleour is dol op vissen. Bij elke worp vormt haar lijn een grote S in de avondlucht. 'Ik ben maar een gewoon Frans meisje dat in Singapore een Schotse Laird ontmoette'. Sindsdien helpt ze diens landgoed te redden door een deel van het huis en de cottages te verhuren. En met gasten te vissen. 'We proberen de zalm te beschermen. Wie een vis teruggooit, krijgt van mij een gratis pint.'

De Lady wil best een ghillie uitlenen, een traditionele knecht die de juiste hengel kiest en adviezen geeft. Hoofd-ghillie Callum McRoberts draagt kaplaarzen, een wollen tweedpak met das en een pet met oorkleppen. 'Essentiële bescherming als een gast niet zo goed kan werpen.' Geroutineerd stuurt McRoberts zijn houten roeibootje richting een woeste stroomversnelling. Terwijl we wankelend een lijn uitwerpen, leunt de ghillie achterover. 'When I was a wee lad, I touched 36 fish a day', vertelt hij. Enig zinnig antwoord: 'Aye!'

(Tekst gaat verder onder foto).

Met de ferryboot van Tarbert op de Buiten Hebriden naar Isle of Skye. Beeld Julius Schrank
Met de ferryboot van Tarbert op de Buiten Hebriden naar Isle of Skye.Beeld Julius Schrank
Bijna verdronken op Isle of Skye. Beeld Julius Schrank
Bijna verdronken op Isle of Skye.Beeld Julius Schrank

In de Highlands knipperen tegenliggers met hun koplampen en ze wapperen met hun arm uit de ramen. Doen we iets verkeerd? Rijden ze hier wel links? Dan begint het te dagen: het is familie. Mede-Land-Roverrijders in babyblauwe pick-ups met schapen achterin, glimmende stationwagons met kinderen op klapstoeltjes achterin, rokende vintagemodellen met een canvas huif. Onze Pinky is welkom. Een enkele keer zwaait een Land Rover Discovery of een Range Rover naar ons, maar die negeren we. Dat zijn geen echte.

In de buurt van de Corrieshalloch-kloof floept een waarschuwingslampje aan op het dashboard. 'Motorstoring', stelt het voertuighandboek. 'Zoek onmiddellijk gekwalificeerde hulp!' Met open motorkap staan we op een boomloze hoogvlakte. Enig teken van leven: een groepje grazende edelherten. Uren later en kilometers verder concludeert een garagist: 'Volgens de computer is het de brandstofdruk-meter.' Gewoon negeren, adviseert hij. 'Typisch zo'n ding dat ze in auto's stoppen om te voldoen aan de EU-uitstootnormen. Heb je niks aan, kan alleen maar kapot.'

We missen de veerboot naar Buiten-Hebriden, maar wat geeft het. We slapen op het dak van de Land Rover en pakken de ochtendboot. Aan dek waait het zó hard dat de koffie omhoog kruipt in je beker. We passeren het strandje waar we hebben geslapen en kijken een groepje dolfijnen na dat naar open zee zwemt. In het restaurant installeert een groep jonge muzikanten zich. 'Dames en heren, er is nog ruimte in de reddingsboten!', waarschuwt een violist met bakkebaarden. Een meisje met krullen zet haar doedelzak vol aan. Vinden ze normaal in Schotland. Een oudere dame onder een geruit dekentje trekt even één oog open, slaapt dan door.

(Tekst gaat verder onder foto).

Tent op het dak, de draagbare haard staat buiten. Beeld Julius Schrank
Tent op het dak, de draagbare haard staat buiten.Beeld Julius Schrank

Daar is-ie dan: de buurtwinkel van Uig. En de verlaten steengroeve, dus Loch Raonasgail moet die kant op zijn. Al snel blijkt dat zelfs op de Buiten-Hebriden best veel hekken en greppels zijn. Langs de witte stranden en aan het einde van boerenpaden staan vaak witte campers geparkeerd met klapstoeltjes ernaast. Als we na flink zoeken een plekje hebben gevonden, een veldje met uitzicht op de Atlantische Oceaan, ben je toch blij met je vierwielaangedreven Land Rover.

Enthousiast klap je de tenten uit, hangt een velddouche aan de dakdrager en schroeft de lange schoorsteen op de stalen houtkachel. Zo kan het gebeuren dat je na een dag rijden vredig naast je Land Rover zit, in de gloed van je draagbare haard, met een tien jaar oude Tallisker in je emaillen beker, luisterend naar BBC Gaelic. 'Goedenavond! We zijn terug, live vanuit het nationale doedelzakcentrum'. Op zo'n moment wil je best een kilt aantrekken, ware het niet dat de oceaanwind al dwars door twee broeken en drie jassen blaast.

Pinky oogt stoer. Dankzij aluminium panelen die mooier worden als je er een deuk in rijdt, traanplaat op de motorkap voor meer grip, deurgrepen waar je aan kunt hangen en de stalen ladder achterop. Dat martiale aura straalt af op de bestuurder; voor je het weet scheer je je met koud zeewater in de kloeke buitenspiegel. Niet voor niks leenden Nederlandse militairen in Afghanistan graag de zeswielige Land Rover van Australische commando's voor de laatste rit van een gesneuvelde collega. Hun eigen terreinwagen, een Mercedes Benz, achtten zij daar niet voor geschikt.

(Tekst gaat verder onder foto).

In de buurt van Ullapool op zoek naar een kampeerplek. In Schotland is dat alleen een kwestie van de weg af rijden en de tent opzetten. Beeld Julius Schrank
In de buurt van Ullapool op zoek naar een kampeerplek. In Schotland is dat alleen een kwestie van de weg af rijden en de tent opzetten.Beeld Julius Schrank

Op het Isle of Skye verlaten we dan eindelijk de weg. Ergens achter die heuvelkam, aan de overkant van dat riviertje, ligt volgens de kaart nog een eenzaam loch. Zonder aarzeling zetten we de versnelling in lage gearing, schakelen de diff lock in en rijden langzaam de rivier in. Oeps, denk je, als de motorkap onder water verdwijnt. Maar de boot op wielen pruttelt dapper door en klimt grommend omhoog aan de overkant. Tot de bodemplaat blijft steken en de wielen nutteloos ronddraaien als schoepen in de stroming.

De cabine loopt langzaam vol met koud water. We klimmen op de motorkap, maar de weg is te ver, niemand ziet ons zwaaien. 'Alleen een boer met een tractor kan ons hier uit trekken', zegt de fotograaf, die na een reuzensprong uit het zicht verdwijnt. Een poging onder de auto te duiken eindigt al na vijf minuten in klappertanden en bevende handen. In de auto staat het water inmiddels tot boven de stoelzittingen. 'Hallo daar!', roept een boer in een geel visserspak. Hij werpt een dik touw. 'Nee joh! Ik hoef geen geld', zegt de boer. 'Hier zitten zo vaak mensen vast.'

Pinky heeft het zwaar. Ze verloor de brandstofdrukmeter bij de Corrieshallochkloof, een stuk daktent op het strand, een kentekenplaat in de duinen en een spatlap in de rivier. Maar nu begint ook de koelkast te piepen, springen de deuren vanzelf op slot en gaat het autoalarm af. De Land Rover, kortom, is niet meer de onverwoestbare bak uit 1948. Hoog tijd om terug te rijden naar Edinburgh en voor de laatste keer dat anker tussen de stoelen aan te trekken.

Schotse hooglanders op Skye. Beeld Julius Schrank
Schotse hooglanders op Skye.Beeld Julius Schrank
Meer over