Beter leven

De lage rente maakt aandelen aantrekkelijk. Hoe start je met beleggen?

Er is niet op te sparen tegen de inflatie en stijgende huizenprijzen. Beleggen levert meer op, maar aandelen zijn duur. Is instappen nog verstandig? Wat zijn je opties als beginnende belegger?

null Beeld Matteo Bal
Beeld Matteo Bal

Het spaarvarken heeft plaatsgemaakt voor de beursstier. En dat is begrijpelijk. Sparen kost geld. Boven een ton moet rente toe worden betaald. Daaronder vergoedt geen enkele bank een rente die de geldontwaarding – nu 1,8 procent op jaarbasis – compenseert. Wie spaart voor een huis, doet dat tegen de klippen op. Huizen worden elk jaar 10 procent duurder. Beleggen in aandelen is daarom populair geworden. Sinds maart vorig jaar zijn de koersen met 66 procent gestegen en daarbij is het aan aandeelhouders uitgekeerde dividend (de winst die een bedrijf uitkeert aan aandeelhouders) niet eens inbegrepen. Maar wie gaat beleggen, kan ook veel geld kwijtraken.

Is het verstandig nog in te stappen nu de koersen zo hoog zijn?

De koersen stijgen met vallen en opstaan al sinds 9 maart 2009. Vooral de laatste twaalf maanden is het hard gegaan. Een beurswijsheid luidt: what goes up, must come down. Het klopt dat aandelen duur zijn geworden. Analisten drukken dat uit in de zogenoemde koers-winstverhouding, het aantal jaren dat nodig is om de aankoop van het aandeel terug te verdienen. Als een bedrijf 1 miljoen aandelen heeft uitstaan en ook 1 miljoen winst maakt, is de winst per aandeel 1 euro. Als het aandeel 10 euro noteert, duurt het 10 jaar voordat die winst is terugverdiend. Op dit moment is deze zogenoemde koers-winstverhouding in Nederland 23. Dat is historisch hoog. Maar er zijn grote verschillen: die van het fintechbedrijf Adyen is 150, die van de verzekeraars NN Group en Aegon is onder de 10. Beleggers verwachten blijkbaar dat de winstgevendheid van Adyen sneller toeneemt dan die van de verzekeraars.

Maar de rente is nu zo laag, dus dat rechtvaardigt die hoge koersen toch?

Zeker. Een vuistregel is dat aandelen qua rendement meer moeten opbrengen dan obligaties of spaarrekeningen, omdat met aandelen ook meer risico’s worden gelopen. Als de rente op bijvoorbeeld Nederlandse staatsleningen hoger wordt dan het rendement op aandelen, zullen beleggers hun aandelen wisselen voor obligaties. Dat betekent koersdalingen. Beleggers kijken ook met argusogen naar de ontwikkeling van de rente. Op dit moment is die rente weer iets aan het stijgen.

Wat is het verschil tussen beleggen en speculeren?

Beleggen doe je voor de langere termijn, speculeren voor de korte. Wie op zijn 25ste een pakket aandelen koopt als appeltje voor de dorst na zijn pensioen, belegt. Wie aandelen koopt om daar over drie maanden een Tesla van te kunnen kopen, speculeert. Sommige beleggers speculeren zelfs op heel korte termijn, dat wil zeggen: ze kopen aandelen in de hoop dat de koers daarvan over een uur, vijf minuten of zelfs honderdsten van seconden (flitshandel) is gestegen.

Hoe kun je gaan beleggen in aandelen?

De simpelste manier is in een beleggingsfonds stappen. Dan wordt voor je belegd op grond van wat de analisten van de beheerder de meest kansrijke fondsen vinden. In het verleden probeerden banken hun klanten vooral hun eigen huisfondsen in te praten. Nu bieden ze meestal het hele scala fondsen aan. Online moet de klant zelf een keuze maken op grond van wat een risicoprofiel heet. Wie de kans op meer rendement wil verhogen, moet voor een fonds met meer riskante aandelen kiezen. Daardoor wordt ook de kans op verlies groter. ‘Begeleid beleggen’ is niet zo spannend en het kost geld. Zeg dat je 2.000 euro in zo’n fonds wilt beleggen, dan kost je dat bij ABN Amro 0,25 procent per jaar: 5 euro.

Ik wil zelf aan het stuur zitten en mijn eigen selectie maken.

Dat is spannender. Dan kun je zelf kiezen of je die 2.000 euro in aandelen Philips, Kon. Olie of ING stopt en is het mogelijk telkens te wisselen. Dat is duurder. Bij ABN Amro kun je heel simpel online een zogenoemde beleggingsrekening openen. De kosten zijn daar 5 euro voor elke transactie (aan- of verkoop) plus 0,05 procent van het bedrag. Wie voor 2.000 euro 100 aandelen Philips met een koers van 20 euro koopt, is 6 euro kwijt. En als ze worden verkocht, is dat nog eens 6 euro. Er wordt dus pas winst gemaakt als de koers boven de 20,12 euro stijgt. Het is ook mogelijk om bijvoorbeeld aandelen van buitenlandse fondsen (Facebook, Tesla) te kopen. Dan verdubbelen de kosten: 10 euro per transactie plus 0,1 procent.

Kan je ook in andere producten beleggen dan aandelen?

Jazeker. Heel populair zijn zogenoemde indextrackers (Exchange Traded Fund of ETF’s). Dat zijn zelf beursgenoteerde beleggingsproducten die nauwkeurig de beursindices volgen, zoals de AEX in Amsterdam of de S&P 500. Automatisch wordt daardoor belegd in een breed samengestelde portefeuille. De beheerders hebben geen analisten in dienst die aandelen op hun merites beoordelen en koop- en verkoopbeslissingen nemen, maar laten het werk over aan een computer.

Waarom zou ik met een bank in zee gaan? Er zijn ook veel beleggingsapps die pretenderen gratis te zijn.

Voor wie veel handelt, is dat zeker een alternatief. Bekende namen zijn DeGiro, Binck, eToro, Plus 500, Libertex en Bux. Alleen DeGiro heeft al meer dan een miljoen gebruikers. Handelen via deze apps is goedkoper, maar het is ook gevaarlijk en soms zelfs verslavend. De apps zijn zo gemakkelijk dat nogal wat beleggers zich laten meeslepen door emoties. Veel handelen is leuk, maar vaak financieel onverstandig. Er zijn talrijke sites die de voor- en nadelen en kosten van de apps vergelijken.

Zijn cryptomunten zoals bitcoins een alternatief?

Ze zijn een alternatief. Maar ze zijn ook riskant. Niet alleen kunnen ze van de ene op andere dag uit de gratie raken. Daarnaast leveren cryptomunten geen inkomsten op. Er wordt geen dividend of rente op uitgekeerd, zoals op effecten en ETF’s.

Meer over