stijlpastoor

De esthetische nadruk op benen behoort tot het vrouwendomein – dat kan anders

Het dragen van hakken blijft doorgaans voorbehouden aan vrouwen. Doodzonde, aldus Esquire-hoofdredacteur Arno Kantelberg. Kijk maar naar Jeangu Macrooy en John Travolta.

Het verschil tussen mannen- en damesschoenen zit ’m niet alleen in de maat (de gemiddelde schoenmaat van de Nederlandse vrouw is 39, die van de man 43), maar ook in de aan- of afwezigheid van een stevige hak. Dames dragen hakken, heren niet. Dat onderscheid is er niet van oudsher, integendeel zelfs, het is vanaf de achttiende eeuw zo gegroeid. Damesschoenen werden in die tijd ornamenteler en smaller, mannenschoenen breder, steviger en ontworpen voor praktisch nut. De hak werd het exclusieve domein van de vrouw, die het als seksueel geladen instrument inzette. Schoenen werden aldus ingedeeld op gender, een verdeling die standhoudt tot vandaag de dag.

Jeangu Macrooy Beeld Lissa Brandon
Jeangu MacrooyBeeld Lissa Brandon

Ik hoor u denken: en de cowboylaars dan? Zeker, de cowboylaars is feitelijk de nazaat van de hakken die soldaten in het oude Perzië gebruikten om hun schoenen in de stijgbeugel van het paard te haken. Zo hadden ze bij het boogschieten meer grip. Perzische gezanten namen in de zestiende eeuw dergelijke schoenen mee naar de Europese hoofdsteden, waar mannelijke aristocraten ze aangrepen om langer en fahionable te lijken. En waarom zouden we dat nu niet weer doen? Je kunt hakken dragen om langer te lijken, zoals Prince deed, en de voormalige Franse premier Nicolas Sarkozy. Maar je kunt hakken ook dragen om, net als Jeangu Macrooy, je toch al lange benen te accentueren. De latin-dansers doen dat feitelijk ook met hun strakke broeken en de flamenco boots met schuine hak die we ‘cuban heels’ noemen.

Lodewijk XIV  Beeld Corbis via Getty Images
Lodewijk XIVBeeld Corbis via Getty Images

Qua uiterlijk ligt bij mannen de nadruk op de torso. Iedereen die weleens in een sportschool komt, zal dat herkennen. Het is de reden dat minuscule mooiboys als Tom Cruise, Mark Wahlberg en Jet Li zich überhaupt als actieheld kunnen profileren. Marlon Brando was ook nauwelijks 1 meter 70. De esthetische nadruk op benen behoort tot het vrouwendomein. Zie ook de jaarlijks terugkerende discussie als mannen een korte broek willen dragen op zomerse dagen – hoe durven ze? Wie in het Louvre weleens het staatsieportret heeft gezien dat Hyacinthe Rigaud in 1701 van Lodewijk XIV maakte, weet dat het ooit anders was. De hofschilder promoveerde de gehakte benen van de Zonnekoning tot het centrum van alle aandacht. Maar goed, in al zijn geparfumeerdheid was Lodewijk de anti-macho, androgyn avant la lettre. Het been als bekoring blijft een vrouwelijk monopolie. Wil je weten hoe je dat volledig omdraait? Kijk hoe John Travolta (‘a woman’s man who uses his walk’) in de openingsscène van Saturday Night Fever over 86th Street in New York paradeert.

Meer over